nl.wikipedia.org4 min read

Subneolithicum - Wikipedia

Archived from nl.wikipedia.org · ArchiveApp · Public library

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Deze dinsdag willen we graag je steun vragen voor Wikipedia. Miljoenen mensen maken gebruik van Wikipedia, toch doet 98% van de lezers geen donatie. De gemiddelde donatie bedraagt € 8, maar ook met een bijdrage van € 2,75 zijn we enorm geholpen. Heb jij op Wikipedia dit jaar nuttige kennis opgedaan? Sluit je dan aan bij de bijzondere groep lezers die iets teruggeeft. Hartelijk dank!

Wikimedia Foundation

Trotse hoster van Wikipedia en haar zusterwebsites

Wat 25 jaar geleden begon als een droom, is dankzij mensen werkelijkheid geworden. Met 65 miljoen artikelen en 260.000 vrijwilligers wereldwijd is Wikipedia een vrij toegankelijke kennisbron, beheerd door een non-profitorganisatie en niet door een commercieel bedrijf of een miljardair. Met een donatie steun je meer dan alleen een website: je helpt het grootste project van gedeelde kennis, gemaakt door en voor mensen. Sluit je aan bij de weinige lezers die geven, zodat Wikipedia voor iedereen beschikbaar blijft en kan blijven groeien. Hartelijk dank.

Back

How would you like to be reminded?

Whether you give now or later, any contribution helps. We can send you an email or text message reminder to join the 2% of readers who donate.

Back

🎉 Hartelijk dank voor je recente donatie! 🎉

We waarderen jouw steun enorm. Tot het einde van de campagne zullen we de banners in deze browser verbergen.

Back

Wat we doen met jouw donatie

Verantwoording en transparantie zijn kernwaarden van de Wikimedia Foundation. Wij beheren fondsen en middelen zodanig dat iedere bijdrage onze missie ondersteunt. We zijn erkend met het Platinum Seal of Transparency van Candid (voorheen GuideStar) en Charity Navigator heeft ons met de hoogste score gewaardeerd. Lees ons meest recente jaarverslag voor meer informatie.

45%$85.4MTechnologie32%$60.7MOndersteuning12%$22.8MFondsenwerving11%$20.9MAlgemene uitgaven$189.7MTotale financiering
45% Investering in technologie

Bijna de helft van ons budget gaat naar de ondersteuning van de technologie achter Wikipedia en andere Wikimedia-projecten. We werken continu aan het verbeteren van de gebruikerservaring voor zowel de vrijwilligers die bijdragen als voor onze lezers, we verbeteren de beveiliging van de website en we zorgen voor betrouwbare toegang wereldwijd. Dankzij deze infrastructuur en productondersteuning kan een van de tien meest bezochte websites ter wereld worden onderhouden, en dat alles tegen een fractie van de kosten van commerciële websites.

32% Ondersteuning voor vrijwilligers

Het wereldwijde bereik van Wikimedia-projecten wordt mogelijk gemaakt door de toewijding van vrijwillige redacteuren over de hele wereld. Zij schrijven nieuwe artikelen en zorgen ervoor dat de inhoud op Wikipedia betrouwbaar en actueel blijft, elke dag weer. Wij bieden deze vrijwilligers subsidies, juridische ondersteuning en geavanceerde technologische hulpmiddelen zodat ze hun werk goed kunnen uitvoeren. We werken samen met hen om de groei en bescherming van vrij toegankelijke kennis wereldwijd te bevorderen.

12% Toewijzing aan fondsenwervingsactiviteiten

Steun van donateurs is cruciaal voor de groei van Wikipedia en 13 andere vrije kennisprojecten. Ons team zet zich het hele jaar door in voor efficiënte en effectieve fondsenwerving, zodat elke bijdrage onze missie helpt.

11% Algemene en administratieve uitgaven

Operationele kosten zijn essentieel om het beheer en bestuur van de Wikimedia Foundation soepel te laten verlopen. Met deze uitgaven kunnen wij wereldwijd toptalent en ondersteunend personeel werven dat de missie van de Wikimedia Foundation uit kan voeren en ervoor kan zorgen dat vrije kennisprojecten zoals Wikipedia blijven groeien.

karakteristiek subneolithisch aardewerk van de Ertebøllecultuur

Het subneolithicum is een archeologische fase in de overgang van het mesolithicum naar het neolithicum. Subneolithische culturen bevonden zich aan de rand van neolithische culturen waarvan zij een aantal elementen overnamen, zoals het gebruik van aardewerk en soms een geringe mate van landbouw en veeteelt, terwijl de economie nog hoofdzakelijk gebaseerd bleef op jacht, visvangst en verzamelen. Men spreekt dan ook wel van een keramisch mesolithicum.

Tijdens de verspreiding van het neolithicum bevonden zich ook "subneolithische" culturen in Zuid- en Midden-Europa, maar meestal wordt het begrip gebruikt voor de culturen van Noord- en Noordoost-Europa en West-Siberië waar het neoliticum zich door klimaatomstandigheden slechts langzaam verspreidde. In het Duits wordt dit ook Waldneolithikum genoemd. In Oost-Azië ontstond het aardewerk eerder dan de landbouw, en verspreidde zich onafhankelijk daarvan. Daarom spreekt men daar niet zozeer van subneolithicum maar van vroegneolithicum.

Belangrijke subneolithische culturen waren de Ertebøllecultuur in Noord-Europa en de kamkeramiekculturen in Oost-Europa. In Nederland vindt men de subneolithische Swifterbantcultuur. Opmerkelijk is dat bijvoorbeeld bij de Ertebølle en aanverwante culturen de vorm en techniek van het aardewerk geheel anders is dan bij de neolithische buren van de bandkeramische cultuur, maar lijkt op dat van het Siberisch (sub)neolithicum.[1]

Door het noordelijke klimaat was het groeiseizoen kort en de opbrengsten van de primitieve akkerbouw laag. Het voordeel van een neolithische boven een mesolithische levenswijze was hier gering. Er was weinig reden de mesolithische levenswijze te ruilen voor een neolithische, welke hard werk en een eenzijdiger dieet leverde met een slechts marginaal grotere zekerheid. In Noord-Europa ziet men dan ook dat mesolithische gemeenschappen nog lange tijd zij aan zij met neolithische gemeenschappen leefden. Zo vindt men nederzettingen van de Ertebøllecultuur nog lange tijd naast de touwbekercultuur, en soms breidde een subneolithische cultuur als de pitted-warecultuur zich nog uit ten koste van haar neolithische buren.[2]