Ondanks droogte genoeg drinkwater: regen uit Rembrandts tijd komt nu uit kraan

Ook al is het al wekenlang zo goed als droog, er zijn geen zorgen over de vraag of er nog water uit de kraan komt. De hele zomer is er nog meer dan voldoende drinkwater, zelfs om de tuin te sproeien (maar doe dat wel bewust).

"Zodra het over een watertekort gaat of als je het over droogte hebt, denken mensen direct aan drinkwater", weet woordvoerder Noortje van Zijl van Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven. "Maar drinkwaterbedrijven hebben geen problemen. Voor ons heeft de droogte geen gevolgen."

Dat is meteen duidelijk. Hoelang het ook deze zomer droog blijft: er blijft gewoon drinkwater uit de kraan komen. Natuurlijk moet het op een gegeven moment serieus gaan regenen, maar ook al is dat pas over één of twee maanden, dan nog is de drinkwatervoorziening niet in het geding.

In Nederland komt het drinkwater uit twee verschillende bronnen. De tien verschillende drinkwaterbedrijven halen het water uit grondwater (60 procent) en uit oppervlaktewater, dus meren en rivieren (40 procent). Dat water uit de grond zit heel diep, soms tot wel 100 meter. Dat is lang geleden als regen op de grond gevallen. "Eén druppel kan er jaren over doen om een meter te zakken", legt Van Zijl uit.

Gekscherend zou je dus kunnen zeggen dat de regen die op het hoofd viel van Willem van Oranje of Rembrandt van Rijn, nu bij ons uit de kraan kan komen. "Enkele droge zomers hebben dan ook geen effect voor het grondwater op die diepte", vertelt Van Zijl.

Rijn levert nog meer dan voldoende voor drinkwater

De beschikbaarheid van drinkwater uit meren en rivieren lijkt gevoeliger voor droogte. Het gaat immers al weken over de lage stand van de Rijn en de Maas. Vorige week bereikte de Rijn bij Lobith - bij de grens met Duitsland - de laagste stand ooit.

Maar van al het water dat Nederland binnenstroomt via de Rijn en de Maas gebruiken we relatief weinig voor drinkwater. Gisteren stroomde via de Rijn en de Maas bij elkaar per seconde zo'n 683 kubieke meter water ons land binnen.

Het is lastig voor te stellen hoeveel dat precies is, maar als we al dat binnenstromende water zouden gebruiken voor drinkwater, dan zouden we na ruim een week al evenveel water hebben als dat drinkwaterbedrijven nu in een jaar uit oppervlaktewater halen.

En dat zou in dit fictieve voorbeeld dan ook nog eens gebeuren bij waterstanden die historisch laag zijn. Kortom: er stroomt nog voldoende water ons land binnen om drinkwater van te maken.

Wel is door die lagere aanvoer de kans groter dat rivierwater dusdanig is verontreinigd dat het water tijdelijk niet kan worden ingenomen. Doordat minder water door de rivieren stroomt, worden lozingen van bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen minder verdund. Vorig jaar kon er een paar maanden geen water worden gehaald uit de Maas om drinkwater van te maken.

Daarop zijn drinkwaterbedrijven trouwens wel voorbereid. Ze hebben spaarbekkens waarin water is opgeslagen dat ze kunnen gebruiken bij een innamestop. En onderling hebben de bedrijven ook afspraken gemaakt om water aan elkaar te leveren als er een tekort is.

Tuin met drinkwater sproeien kan niet verboden worden

Ook al geldt er op meerdere plekken in het land een verbod om slootwater te gebruiken om de tuin te sproeien, met drinkwater mag dat nog wel, bevestigt Van Zijl. "Dat voelt gek, maar zo is het wel."

"We vragen mensen wel om bewust met drinkwater om te gaan", gaat de woordvoerder verder. Dat betekent: sproei niet midden op de dag, als de verdamping het hoogst is. En sproei wat minder als het kan. "Houd er rekening mee dat het om drinkwater gaat."

Eerder deze zomer bestond nog de kans dat er ineens minder water uit de kraan kwam. Er was niet te weinig drinkwater, maar te veel mensen wilden tegelijkertijd water gebruiken voor bijvoorbeeld badjes in de tuin.

Inmiddels zijn veel mensen op vakantie en is de watervraag minder hoog. De drinkwaterbedrijven zouden kunnen verbieden om de tuin te sproeien met drinkwater, maar Van Zijl verwacht dat voorlopig niet. "Nee, ik zie dat deze zomer ook niet gebeuren."